Photography and writer Nota Kimothoi© Νότα Κυμοθόη

Photography and writer Nota Kimothoi© Νότα Κυμοθόη

Τρίτη 16 Ιουνίου 2026

ΝΟΤΑ ΚΥΜΟΘΟΗ "Ο Ποσειδών ή ο Ζευς;" Δοκίμιο

 

ΝΟΤΑ ΚΥΜΟΘΟΗ

 "Ο Ποσειδών ή ο Ζευς;"

Αυτό το θαυμάσιο χάλκινο άγαλμα του 460 π. Χ. βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών. Οι απόψεις είναι διχασμένες, για το τι παριστάνει. Κάποιοι λένε πως είναι ο Ζευς και κάποιοι λένε πως είναι ο Ποσειδών! Είχα κάνει αυτήν την ανάρτηση στο fb στις 2 Δεκεμβρίου 2018.

Ο καθένας βέβαια υποστηρίζει τις απόψεις του, σύμφωνα με το επίπεδο των γνώσεών του. Πόσοι όμως γνωρίζουν την αλήθεια; Είχα τη μεγίστη χαρά, πριν πολλά χρόνια να παρακολουθώ Ιστορία Τέχνης στην Αρχαιολογική Εταιρεία Αθηνών και σπουδαίοι Αρχαιολόγοι και Ιστορικοί υποστήριζαν πως είναι του Ποσειδώνα. Οι λόγοι είναι οι κάτωθι:

Βρέθηκε αυτό το σπουδαίο χάλκινο άγαλμα μέσα στην θάλασσα, σε σημείο έξω από το Αρτεμίσιο της Ευβοίας. Εκεί, είχε ναυαγήσει ένα πλοίο τον 2ο αιώνα π.Χ. που μετέφερε "αρχαία ελληνικά αγάλματα" προς εξαγωγή στην Ιταλία. Ποιοι ήταν όμως οι λαθρέμποροι εκείνης της εποχής;

Προστατεύονται τα αρχαία που είναι στο βυθό της θάλασσας; Απορία μεγίστη!

Στην αρχή λοιπόν, βρέθηκε το αριστερό χέρι περί το 1926 και το υπόλοιπο του χάλκινου αγάλματος βρέθηκε το 1928. Έχει δημοσιευτεί το 1928 από τον Γεώργιο Οικονόμου (1883-1951) στα Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών. Ο Γεώργιος Οικονόμος ήταν τακτικός Καθηγητής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Διακεκριμένος Αρχαιολόγος και Ακαδημαϊκός. Η εξερεύνηση του ναυαγισμένου αυτού πλοίου διακόπηκε το 1928 λόγω θανάτου, ενός από τους δύτες, κι από τότε δεν επαναλήφθηκε.

Είναι όμως στο χάλκινο αυτό άγαλμα ο θεός Ποσειδών ή ο θεός Ζευς των αρχαίων Ελλήνων;

Στην περιοχή αυτήν λατρευόταν ο θεός Ποσειδών και μάλιστα στην αρχαία Ογχηστό της Βοιωτίας, ως προστάτης των αλόγων με εορταστικές και τελετουργικές εκδηλώσεις, που ήταν γνωστές από την εποχή πριν τον Όμηρο, δηλαδή από τα Προϊστορικά χρόνια. Η αρχαία Αλιαρτία, ήταν μια λωρίδα γης, ανάμεσα στο ιερό βουνό των Μουσών και τη «ζείδωρο» λεκάνη της Κωπαΐδας,. Δηλαδή η παρελικώνια περιοχή και περιλίμνια συνάμα. Στο ίδιο ναυάγιο του Αρτεμισίου βρέθηκε την ίδια χρονική εποχή (1928) και το σπουδαίο «Σύμπλεγμα αλόγου με τον μικρό ιππέα», που προέρχεται κι αυτό από τον ίδιο ιερό χώρο της αρχαίας Ογχηστού της Βοιωτίας. Το μεγαλοπρεπές αυτό χυτό άγαλμα αλόγου με τον νεαρό αναβάτη είναι ακριβώς κι αυτό στον ίδιο χώρο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου με το χάλκινο αυτό άγαλμα Ποσειδώνος ή Ζηνός (Δία). Το νεαρό αγόρι μοιάζει να έχει αφρικανικά χαρακτηριστικά και προέρχεται από το ιερό της Ογχηστού. Η εγχάρακτη δε σφραγίδα στον δεξιό μηρό του με τη μορφή της Νίκης που κρατάει στεφάνι στα υψωμένα χέρια της, είναι στοιχείο που μας οδηγεί τη σκέψη μας πως πρόκειται για “κέλητα”. Δηλαδή ένα καθαρόαιμο άλογο ιππασίας, που χρησιμοποιούσαν σε ιππικούς αγώνες, που γίνονταν στην Ογχηστό. Ο Ποσειδών ήταν προστάτης των αλόγων και λατρευόταν στην Ογχηστό της Βοιωτίας.

Είναι καλό να ερευνούμε και να μαθαίνουμε αλλά και να θυμόμαστε πως "Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΜΗ και Η ΑΓΝΟΙΑ ΣΚΟΤΑΔΙ "!

Νότα Κυμοθόη Εικαστικός και Λογοτέχνις

Photography art and writer Nota Kimothoi©Νότα Κυμοθόη